Hoeveel kun je besparen met een slimme wasmachine en dynamische tarieven?

Bas Hartman

Smart Home & Energie Adviseur

Stel je voor: je staat op het punt om je wasmachine aan te zetten, maar in plaats van op de knop te drukken, check je even je energie-app. Je ziet dat de stroom over drie uur op z’n goedkoopst is, dankzij de zonnepanelen van je buren en de windmolens verderop.

Je programmeert je slimme wasmachine en bespaart zo 40% op één wasbeurt. Dat is geen toekomstmuziek, dat is vandaag mogelijk met dynamische energietarieven en een beetje slimme automatisering. Laten we samen uitzoeken hoe jij dit voor elkaar krijgt en wat het je oplevert.

Wat je nodig hebt voor je start

Om te beginnen, heb je een aantal dingen nodig. Zonder deze basis kun je namelijk niets instellen.

Het goede nieuws: veel huishoudens hebben al het grootste deel in huis. Allereerst een slimme wasmachine. Denk aan modellen van merken zoals Bosch (Home Connect), Miele (Miele@mobile) of Samsung (SmartThings).

Je herkent ze aan de app-mogelijkheid en een energieverbruiksmeter in de app.

Zonder deze functie kun je niet slim schakelen op basis van tarieven. Daarnaast een energiecontract met dynamische tarieven. Aanbieders als Tibber, Zonneplan of ANWB Energie bieden dit aan.

Je betaalt per uur een andere prijs, gebaseerd op de beurs. Dit is de sleutel tot besparen: je wasmachine moet weten wanneer de stroom goedkoop is.

Verder een stabiele Wi-Fi-verbinding en een smart home hub of app. Veel wasmachines werken via een eigen app, maar voor geavanceerde automatisering (zoals een schema dat rekening houdt met je zonnepanelen) is een hub handig.

Denk aan Home Assistant of een platform als SmartThings. Als je al een slimme thermostaat van bijvoorbeeld Tado of Nest hebt, is de stap vaak kleiner dan je denkt. Heb je zonnepanelen? Dan is een energiemeter met een API-toegang essentieel.

Veel moderne omvormers (van merken zoals SolarEdge, Enphase of Growatt) geven live-data door. Die data koppel je aan je slimme wasmachine of hub. Zo weet je precies wanneer je eigen opwek de was kan draaien.

Stap 1: Kies je dynamische energiecontract

Een dynamisch contract is de basis. Zonder dit kun je geen gebruikmaken van de dalende uurtarieven.

1. Check je huidige contract: kijk of je al mag overstappen zonder boete. Vaak mag dit na een jaar. Bel je leverancier of check je contractvoorwaarden.
2. Vergelijk dynamische aanbieders: Tibber, Zonneplan en ANWB Energie zijn populaire opties. Kijk naar de vaste toeslag (bij Tibber is dat circa €0,99 per maand) en de app-functionaliteit.
3. Sluit het contract af: dit duurt meestal 1 tot 2 weken. Je ontvangt een bevestiging en kunt direct in de app de uurprijzen zien. Let op: je slimme meter moet uitdraaien (slimme meter met P1-poort) voor live-verbruiksdata.
4. Test de app: open de app en bekijk een paar dagen de prijzen. Je zult zien dat ze ’s nachts en rond zonnige middagen vaak onder de €0,20 per kWh duiken, terwijl ze ’s avonds pieken naar €0,40 of meer.

Bij Tibber bijvoorbeeld betaal je de marktprijs per uur, inclusief een vaste toeslag. Je ziet de prijzen vaak een dag van tevoren in de app. Veelgemaakte fout: een dynamisch contract afsluiten zonder te checken of je slimme meter geschikt is. Geen P1-poort?

Dan kun je je verbruik niet realtime uitlezen, wat automatiseren lastig maakt. Tijdsindicatie: het uitzoeken en afsluiten van een contract duurt ongeveer 1 uur. Het actief worden duurt 1 tot 2 weken.

Stap 2: Koppel je slimme wasmachine

Nu je een dynamisch contract hebt, is het tijd om je wasmachine slim te maken. Dit is de kern van je besparing: je wasmachine moet weten wanneer de stroom goedkoop is en automatisch starten.

1. Download de app: voor Bosch is dat Home Connect, voor Miele Miele@mobile, voor Samsung SmartThings. Maak een account aan.
2. Verbind de wasmachine met Wi-Fi: volg de stappen in de app. Dit duurt 5 tot 10 minuten. Zorg dat je wasmachine binnen het bereik van je router staat.
3. Activeer de energiemonitoring: in de app kun je vaak het verbruik per wasbeurt zien. Bij Bosch en Samsung zie je het verbruik in kWh en de kosten bij je dynamische tarieven (als je de koppeling maakt).
4. Koppel met je energie-app: bij Tibber kun je je wasmachine toevoegen aan de ‘Devices’-sectie. De app geeft dan aan welke uren goedkoop zijn en stelt automatisch een starttijd voor. Bij Samsung SmartThings kun je een ‘scene’ maken die rekening houdt met de uurprijzen.
5. Stel een schema in: programmeer de wasmachine om te starten tussen 02:00 en 05:00 uur, of wanneer de prijs onder de €0,15 per kWh duikt. Dit is vaak ’s nachts of rond de lunch als de zon schijnt.

Veelgemaakte fout: vergeten om de wasmachine te koppelen aan je energie-app. Zonder deze koppeling start de machine niet automatisch op basis van tarieven. Tijdsindicatie: het installeren en koppelen duurt 20 tot 30 minuten. Het instellen van een schema duurt 5 minuten.

Stap 3: Automatiseer met je smart home hub

Wil je meer controle, bijvoorbeeld rekening houden met je zonnepanelen of laadpaal? Dan is een hub zoals Home Assistant of SmartThings ideaal.

1. Installeer Home Assistant: op een Raspberry Pi of een oude laptop. Dit duurt ongeveer 1 uur. Volg de handleiding op de Home Assistant-website. Je hebt geen technische kennis nodig, het is plug-and-play.
2. Voeg je energie-contract toe: via een integratie zoals ‘Tibber’ of ‘SolarEdge’ (voor zonnepanelen). Je ziet nu live je verbruik, opwek en de uurprijzen in één dashboard.
3. Koppel je wasmachine: via de Home Assistant-integratie van je merk (bijv. Bosch Home Connect). Test of je de wasmachine kunt starten via de app.
4. Maak een automatisering: bijvoorbeeld: “Als de zonnepanelen meer dan 2 kWh produceren én de uurprijs lager is dan €0,10, start dan de wasmachine.” Dit zorgt dat je je eigen stroom gebruikt, zonder teruglevering te betalen.
5. Test de automatisering: draai een proefwas op een zonnige dag. Check of de machine start wanneer de voorwaarden kloppen. Pas de drempelwaardes aan als dat nodig is.

Hiermee maak je complexe automatiseringen die je wasmachine laten draaien wanneer je eigen stroom overvloedig is. Veelgemaakte fout: te complexe automatiseringen maken zonder te testen. Begin simpel, bijvoorbeeld alleen op basis van tijd, en voeg later zonnepanelen toe.

Tijdsindicatie: het opzetten van Home Assistant duurt 1 tot 2 uur. Een basisautomatisering duurt 15 minuten.

Stap 4: Bereken je besparing en optimaliseer

Nu alles draait, is het tijd om je besparing te meten. Een slimme wasmachine met dynamische tarieven kan je 20% tot 40% besparen per wasbeurt, afhankelijk van je tarieven en gebruik.

1. Check je verbruik: een gemiddelde wasmachine verbruikt 1,5 kWh per was. Bij een dynamisch tarief van €0,25 per uur ’s avonds kost dit €0,38. ’s Nachts, bij €0,10 per kWh, kost het maar €0,15. Dat is een besparing van €0,23 per was.
2. Reken uit per jaar: als je 150 wasjes draait, bespaar je €34,50 per jaar. Met zonnepanelen en een slim schema kun je dat opvoeren naar €50 of meer, omdat je je eigen stroom gebruikt.
3. Optimaliseer je schema: pas de starttijd aan op basis van je patronen. Gebruik de app van je energieleverancier om de prijsgrafiek te bekijken en je wasmachine te programmeren voor de diepste dalen.
4. Combineer met andere apparaten: je droger of vaatwasser kun je ook slim schakelen. Zo verlaag je je totale energierekening nog verder.
5. Monitor maandelijks: check je energie-app en vergelijk de kosten met vorig jaar.