Slimme vijverpomp sturing: Besparen op elektriciteit met uurprijzen
Stel je voor: je hebt een prachtige vijver in de tuin, met een flinke pomp die het water helder en gezond houdt.
Maar elke maand schrik je van de energierekening. Die pomp draait namelijk dag en nacht, ook als het stroom net ontzettend duur is.
Dat is nu verleden tijd. Met een slimme sturing op je vijverpomp kun je exact bepalen wanneer die aan gaat. Je koppelt dit aan de dynamische energieprijzen van je energieleverancier, zoals ANWB Energie of Tibber. Het resultaat? Een sprankelende vijver en een veel lagere energierekening. Geen ingewikkelde techniek, maar gewoon slimme keuzes maken voor je portemonnee en je tuin.
Waarom je vijverpomp slimmer moet worden
Een vijverpomp is een echte energievreter. Een gemiddelde pomp van 50 watt die 24 uur per dag draait, verbruikt makkelijk 1.200 watt per uur.
Tel dat maar eens op: 1.200 watt x 24 uur = 28,8 kWh per dag. Bij een gemiddelde stroomprijs van €0,40 per kWh kost je dat al snel €11,50 per dag. In een maand loopt dat op naar meer dan €300,-.
En dat terwijl je vijver best een paar uur uit kan staan zonder problemen. De oplossing is simpel: je pompt het water alleen als het goedkoop is.
Met een dynamisch energiecontract kun je per uur zien wat de stroomprijs is.
Soms is stroom gratis (bij overschot van zonnepanelen), soms is het extreem duur (bij weinig wind en zon). Door je vijverpomp aan te sturen op deze prijzen, betaal je nooit te veel. Je beschermt je portemonnee en je kunt je zonnepanelen efficiënter gebruiken. Geen energieverspilling meer, maar een perfect samenspel tussen je tuin en je slimme woning.
Hoe de slimme sturing precies werkt
Het hart van de oplossing is een slimme schakelaar of een energiemeter die je tussen de stekker van de vijverpomp en het stopcontact plaatst.
Denk aan een Shelly Plus 1PM of een Home Assistant Relay. Deze slimme apparaten maken verbinding met je wifi. Via een simpel script of een automatisering in je slimme huis-systeem (zoals Home Assistant of Node-RED) krijgen ze de actuele energieprijzen binnen. Dit werkt via een API van je energieleverancier.
Je stelt een regel in: "Schakel de vijverpomp in wanneer de stroomprijs lager is dan €0,20 per kWh". Zodra de prijs onder deze grens duikt, krijgt de schakelaar een seintje en gaat de pomp aan.
Blijft de prijs lang laag? Dan blijft de pomp langer draaien.
Stijgt de prijs boven de €0,35 per kWh? Dan gaat de pomp uit. Je kunt ook een minimum draaiuur instellen, bijvoorbeeld: "De pomp moet minstens 4 uur per 24 uur draaien, maar alleen tijdens de goedkoopste uren". Zo ben je altijd verzekerd van voldoende watercirculatie.
De benodigdheden en kosten op een rij
Je hebt geen duur systeem nodig om dit te realiseren. De meeste mensen die al met een slimme thuis-automatisering werken, hebben de helft al in huis.
- Een slimme schakelaar: Een Shelly Plus 1PM (€25-€30) is perfect. Deze kan draadloos schakelen en meet het verbruik. Als je vijverpomp te zwaar is voor een schakelaar, gebruik je een krachtigere contactor die je met een Shelly aanstuurt (€40-€50 totaal).
- Een energie-api koppeling: Als je bijvoorbeeld ANWB Energie hebt, is deze gratis beschikbaar. Tibber heeft ook een API. Je kunt dit koppelen via Home Assistant of een tool als Homey.
- Een besturingssysteem (optioneel maar aan te raden): Home Assistant (gratis, draait op een Raspberry Pi van €60) is ideaal voor complexe regels. Simpelere systemen zoals de Homey Pro (€250) kunnen dit ook.
- Goje waterdichte bekabeling: Zorg dat je buitenkabels gebruikt die bestand zijn tegen vocht. Reken op €15 voor een goede kabel.
Hieronder een overzichtje van wat je nodig hebt, inclusief een prijsindicatie: De initiële investering is dus ongeveer €40 tot €100, afhankelijk van wat je al hebt.
Als je met een pomp van 50 watt dagelijks €5,- bespaart door slim te schakelen, heb je de investering in 3 tot 20 dagen terugverdiend. De rest van het jaar is het pure winst.
Praktijkvoorbeelden: Zo pak je het aan
Laten we een concrete situatie bekijken. Je hebt een vijverpomp van 40 watt.
Je energiecontract heeft dynamische prijzen. Je stelt in Home Assistant een automatisering in die draait op basis van de 'Day Ahead' prijzen (de prijzen die een dag van tevoren bekend zijn).
Voorbeeld 1: De zonnige dag. Het is bewolkt, maar de zonnepanelen leveren genoeg stroom om de prijs in de middag laag te houden. Om 14:00 uur zakt de prijs naar €0,05 per kWh. Je automatisering ziet dit en schakelt de vijverpomp aan.
De pomp draait de hele middag terwijl jij gratis stroom van je dak gebruikt. Om 19:00 uur, als de zon ondergaat en de prijs stijgt naar €0,30, schakelt de pomp automatisch uit. Voorbeeld 2: De koude, windstille nacht. Er is weinig zon en wind, waardoor de stroomprijs 's nachts om 03:00 uur piekt naar €0,60 per kWh. Je pomp blijft in dit geval keurig uit.
Geen zorgen: vier uur stilstand is voor de meeste vijvers geen enkel probleem.
De volgende ochtend, als de zon opkomt en de prijs daalt, draait de pomp weer bij. Een andere slimme variant is de 'vaste uren' methode.
Dit werkt goed als je geen zin hebt in complexe scripts. Je stelt in dat de pomp alleen draait tussen 02:00 en 06:00 uur 's nachts (meestal de goedkoopste uren) en van 12:00 tot 16:00 uur overdag (zonnestroom). Dit is minder dynamisch, maar vaak al een enorme verbetering vergeleken met 24/7 draaien.
Handige tips voor optimaal resultaat
Om het maximale uit je slimme vijverpomp te halen, zijn er een paar dingen om rekening mee te houden. Ten eerste: de waterkwaliteit.
Een vijver heeft bacteriën nodig die zuurstof nodig hebben. Te weinig circulatie is niet goed. Test daarom eerst hoe lang je vijver minimaal moet pompen per etmaal om helder te blijven.
Begin met 4 uur en kijk hoe het gaat. Pas dit aan op basis van de resultaten.
Let ook op de startstroom van je pomp. Sommige oude pompen hebben een harde start nodig. Een Shelly Plus 1PM kan een pomp tot ongeveer 16 Ampère aan (bij 230V).
Een gemiddelde vijverpomp zit hier vaak net onder. Heb je een hele grote pomp (bijvoorbeeld een vijverfilterpomp van 200W), dan kan het slim zijn om een externe contactor te gebruiken.
Die schakelt de zware stroom, en de Shelly stuurt alleen de contactor aan.
Een laatste tip: combineer het met je zonnepanelen. Als je zonnepanelen meer produceren dan je verbruikt (en je leverancier betaalt je terug tegen een lage vergoeding), dan is het zonde om die stroom te verspillen. Schakel je vijverpomp dan handmatig via een app aan. Zo gebruik je je eigen opgewekte stroom direct, zonder dat het via het net teruggeleverd hoeft te worden. Dat is pas écht slim energiebeheer.