Netatmo thermostaat relais maakt tikkend geluid: Is dit normaal
Een zacht tikje in de muur. Het is net alsof er iemand heel voorzichtig klopt.
Je bent net lekker op de bank gedoken met een boek of een film, en dan… tik. Even wachten… tik.
Het geluid lijkt uit de thermostaat te komen, of in ieder geval uit de buurt van je Netatmo-thermostaat. Je hartslag gaat een stapje sneller. Is dit normaal? Gaat er iets kapot? Is het gevaarlijk?
Adem in, adem uit. Ik ben hier om je gerust te stellen.
Dat tikkende geluid is een van de meest gehoorde vragen over slimme verwarming en het is bijna nooit reden tot paniek. Laten we even rustig gaan zitten, een virtuele kop koffie pakken en uitpluizen wat er precies gebeurt in je wand.
Wat is dat tikkende geluid eigenlijk?
Om meteen maar met de deur in huis te vallen: dat tikkende geluid wat je hoort, is het geluid van een schakelaar. Een mechanische schakelaar om precies te zijn.
In de wereld van slimme verwarming noemen we dit onderdeel het relais. In je Netatmo-set-up zit dit relais niet in de mooie ronde thermostaat die je aan de muur hebt geschroefd. Nee, dat is alleen maar de 'hersenen' en de sensor.
Het echte werk, het krachtige schakelen van stroom, gebeurt op een andere plek.
Je hebt namelijk een Netatmo Relais nodig om je ketel aan te sturen. Dit blokje zit vaak verstopt in je meterkast of ergens in een hoekje bij je cv-ketel. Dit relais is de spil in je slimme verwarmingssysteem. Zonder dit blokje zou je Netatmo-thermostaat een prachtig scherm zijn dat praat tegen een muur. Het relais is de vertaler die de digitale opdracht van je thermostaat (ik wil 21 graden) vertaalt naar een simpel, krachtig signaal voor je cv-ketel (ga maar aan).
Waarom tik je eigenlijk? De techniek achter het geluid
Stel je even een oud-hollandse schakelaar voor bij een lamp. Als je hem omzet, hoor je een duidelijke 'klik'.
Dat is precies wat er hier gebeurt, maar dan op een veel kleinere en snellere schaal. In dat relatief kleine blokje van het Netatmo Relais zit een elektromagnetisch onderdeeltje. Als de thermostaat in de woonkamer besluit dat het warmer moet, stuurt hij een seintje naar het relais.
Dat seintje activeert een elektromagneet. De magneet trekt een klein metalen schakelaartje naar zich toe.
Dat zorgt voor de verbinding en stuurt stroom naar je ketel. Het geluid dat je hoort, is dat metalen contactpuntje dat omklapt. Als de gewenste temperatuur bereikt is, doet het proces zich in het reverse: de magneet gaat uit, het veertje veert terug en de stroom wordt onderbroken. Het 'tik' is dus het geluid van je energiebesparing die op gang komt of stopt.
Denk aan het geluid van een oude typemachine. Elke letter is een actie. Elk tikje van je relais is een micro-actie die je helpt energie te besparen.
Het is een teken dat je systeem actief is en zijn werk doet. Het is goed om te beseffen dat dit mechanisme al decennia lang wordt gebruikt in de industrie.
Het is simpel, maar extreem effectief. Je slimme thermostaat is dus eigenlijk een digitale baas die een ouderwetse, betrouwbare kracht inhuurt om de ketel te bedienen.
Is het normaal? Wanneer moet je je zorgen maken?
Ja, een zacht, regelmatig tikje is volkomen normaal. Je went er aan.
Net als het zoemen van je koelkast of het ruisen van je waterleiding. Je thermostaat probeert je huis op een constante temperatuur te houden. Door de Netatmo thermostaat hysteresis goed in te stellen, voorkom je dat het relais te vaak schakelt zodra de temperatuur een fractie onder de ingestelde waarde duikt.
- Een constant, snel getik of gonzend geluid: Als het relais continu aan- en uitschakelt (soms wel een paar keer per seconde), dan is er iets mis met de bedrading of de instellingen. Dit heet 'bouncen' en het is niet goed voor je ketel en het relais.
- Erg luid getik of een schurend geluid: Het mag hoorbaar zijn, maar het moet zacht blijven. Een hard, mechanisch lawaai kan duiden op slijtage of een kapotte veer.
- De verwarming gaat niet aan, ondanks het tikje: Je hoort het relais wel tikken, maar de ketel blijft stil. Dan is de kans groot dat het contact niet goed maakt of dat er een andere storing is in de ketel zelf.
Als je huis een beetje tochtig is of als je net een raam open hebt gedaan, kan dit vaker gebeuren.
Je hoort dan dus vaker dat tikje. Wanneer moet je wel opletten? Er zijn een paar signalen die erop wijzen dat er iets mis is met het relais of de installatie: In 99% van de gevallen is het gewoon het geluid van een systeem dat perfect zijn best doet. Zolang het ritme rustig is en het geluid niet schreeuwerig wordt, kun je het gerust afwimpelen als 'karakter' van je installatie.
Je Netatmo-setup: Wat het precies kost en welke onderdelen bij elkaar horen
Als je een Netatmo-systeem in huis haalt, koop je eigenlijk een paar onderdelen die samenwerken. Het is handig om te weten wat wat is, zodat je weet waar het tikkende geluid vandaan komt.
De thermostaat (de ronde hoofdmodule) is het gezicht van de boel. Die hangt in de woonkamer, waarna je eenvoudig het Netatmo schema naar andere kamers kunt kopiëren. De prijs voor een starterskit ligt vaak rond de €170 tot €200.
Daar zit dan alles bij wat je nodig hebt voor één ketel.
Het Relais is dus het 'doosje' dat je vaak in de meterkast vindt. In Nederland en België werkt het Netatmo Relais met een spanning van 230V. Let dus heel goed op dat je dit niet zelf aansluit als je geen verstand hebt van elektra. Het is een apparaatje dat in de meterkast thuishoort.
De installatiekosten hiervoor, door een erkende installateur, liggen meestal tussen de €100 en €150, afhankelijk van de moeilijkheidsgraad van je situatie. Er is ook een uitbreidingsmodule beschikbaar.
Als je bijvoorbeeld naast je gasverwarming ook vloerverwarming of een tweede ketel wilt sturen, kun je de Netatmo thermostaat koppelen aan een Shelly Pro relais voor optimaal energiebeheer. De Netatmo Thermostat Extension Module kost ongeveer €80. Dit is een kleiner moduletje dat vaak direct bij de ketel wordt geplaatst.
Ook dit kan een tikkend geluid produceren, dus als je meerdere modules hebt, kan het geluid soms wat versterken of in een ritme vallen.
Wat deze set zo slim maakt voor energiebesparing is de integratie met andere slimme systemen. Je kunt het Netatmo-relais namelijk ook koppelen aan een laadpaal voor je elektrische auto, of aan zonnepanelen via een aparte schakelaar. Zo voorkomt je dat je auto laadt op het moment dat je ketel vol aan het branden is. Dat scheelt weer pieken op je energienet en in je portemonnee.
Praktische tips: Wat kun je zelf doen?
Je hoort dat tikje en je wilt er iets aan doen, of in ieder geval checken of het veilig is.
Voordat je de installateur belt, zijn er een paar dingen die je zelf kunt controleren. Dit zijn makkelijke stappen die geen technische kennis vereisen.
- Check de plek van het Relais: Weet je waar het Relais hangt? Als het los in een kastje ligt of niet goed vastgeschroefd zit, kan het geluid harder klinken door trillingen. Zorg dat het stevig bevestigd is.
- Luister naar het ritme: Is het een rustig 'tik... tik...' of een razendsnelle 'tiktiktiktik'? Als het te snel gaat, kan het helpen om de instellingen van je thermostaat aan te passen. Zet de inschakelhysteres (het verschil tussen aan en uit) iets groter. In de Netatmo-app kun je dit vaak vinden onder 'Instellingen' > 'Ketelinstellingen'. Probeer bijvoorbeeld in plaats van 0,5°C een waarde van 1°C te gebruiken. Dit zorgt ervoor dat de ketel minder vaak aan- en uitgaat.
- Controleer de bedrading: Dit mag je alleen doen als je weet wat je doet. Zit de bedrading goed vast? Een los contactje kan vonken veroorzaken en dat zorgt voor een extra geluid. Als je twijfelt, schakel dan een professional in.
- Gewoon accepteren: Eerlijk is eerlijk. Een beetje geluid hoort erbij. Het is het geluid van een systeem dat je helpt tot wel 30% op je stookkosten te besparen. Als het niet schreeuwerig is en je huis lekker