Je elektrische boiler als thermische batterij gebruiken bij negatieve prijzen
Stel je voor: je krijgt geld toe om te douchen. Klinkt als een grap, maar met dynamische energieprijzen en een slimme elektrische boiler is het echt mogelijk.
Als de zon volop schijnt en je zonnepanelen meer opwekken dan je verbruikt, zakken de stroomprijzen soms tot onder nul. Je boiler werkt dan als een gratis opslagbox voor warmte. Je vult hem als het goedkoop is, en gebruikt de warmte wanneer het jou uitkomt. Zo verlaag je je energierekening en maak je optimaal gebruik van je eigen zonne-energie.
Wat is een boiler als thermische batterij?
Een thermische batterij is simpelweg warmte opslaan. Je elektrische boiler doet dit al standaard: hij zet stroom om in warm water.
Het slimme is dat je deze opslag kunt sturen op basis van de energieprijs.
In plaats van je boiler op een vaste tijd aan te zetten, laat je hem aan gaan als de stroom goedkoop of zelfs gratis is. Dit heet load shifting. De boiler onttrekt dan geen stroom uit het net tijdens piekuren, maar juist tijdens daluren of bij negatieve prijzen.
Het water blijft warm tot je het nodig hebt, bijvoorbeeld voor een douchebeurt of de vaatwasser. Op die manier wordt je boiler een echte energiebuffer.
Waarom is dit belangrijk? Omdat energieprijzen steeds vaker schommelen. Met zonnepanelen op je dak en een dynamisch energiecontract profiteer je direct van lage tarieven. Je boiler helpt je om die goedkope stroom te gebruiken zonder dat je er zelf wakker voor hoeft te liggen. Bovendien ontlast je het net en verlaag je je CO2-voetafdruk.
Hoe werkt het in de praktijk?
Het proces is eigenlijk heel simpel. Je boiler krijgt een slimme sturing, bijvoorbeeld via een app van je energieleverancier of een domoticasysteem. Je stelt in dat de boiler alleen mag verwarmen als de stroomprijs onder een bepaalde drempel zakt, bijvoorbeeld onder de nul euro per kWh of onder de 10 cent.
Vervolgens vult hij zich met warm water op het goedkoopste moment. Je hoeft zelf niets te doen.
De slimme thermostaat of energiemanager communiceert met de boiler. Sommige systemen kijken ook naar je zonnepanelenproductie.
Als je meer opwekt dan verbruikt, start de boiler automatisch. Zo blijft er weinig stroom over die je teruglevert aan het net, wat gunstig is voor je salderingsregeling. Stel je hebt een boiler van 80 liter.
Die verbruikt ongeveer 2 kWh om volledig op te warmen naar 60 graden.
Een boiler van 80 liter warmt op met 2 kWh. Bij een negatieve prijs van -5 cent per kWh verdien je 10 cent per cyclus. Over een jaar kan dit oplopen tot enkele tientjes.
De rol van je energiecontract
Bij een negatieve stroomprijs van -0,05 euro per kWh verdien je dus 10 cent per keer dat je hem vult. Niet veel, maar over een jaar telt het op. Bovendien bespaar je door niet te douchen als de stroom duur is. Met een dynamisch energiecontract zoals van ANWB Energie, Zonneplan of Frank Energie zie je de prijzen per uur.
Je app laat zien wanneer het gunstig is om de boiler aan te zetten. Veel leveranciers bieden al integraties met slimme boilers van merken als Remeha, Itho Daalderop of Nefit.
Zo hoef je niets handmatig te doen. Let wel: bij negatieve prijzen krijg je soms geld toe, maar je moet wel de beschikking hebben over een slimme boiler of een slimme stekker.
Een oude boiler zonder sturing kun je uitrusten met een slimme schakelaar, maar dat is minder nauwkeurig.
Welke boilers en systemen werken het beste?
Niet elke boiler is even geschikt. Een boiler met een grote inhoud en goede isolatie werkt het best als thermische batterij.
Denk aan een 80- of 120-liter boiler van Remeha of Itho Daalderop. Deze modellen houden de warmte lang vast.
Een geïsoleerde boiler verliest maar 1 tot 2 graden per dag. Prijzen voor een slimme elektrische boiler liggen tussen de 600 en 1.200 euro, afhankelijk van het merk en de grootte. Een Remeha Calenta Ace 150 liter kost rond de 900 euro. Een Itho Daalderop HR Eco boiler van 80 liter is er al vanaf 650 euro.
Zorg dat je boiler geschikt is voor sturing via OpenTherm of Modbus, of dat je hem kunt aansluiten op een slimme stekker.
Combineer je boiler met een energiemanager zoals de Home Assistant, Homewizard of een systeem van je energieleverancier. Deze systemen kunnen ook je laadpalen en zonnepanelen aansturen. Zo bouw je een complete smart home energiebeheer opstelling.
Prijsindicaties voor slimme oplossingen
- Remeha Calenta Ace 150 liter: circa 900 euro
- Itho Daalderop HR Eco 80 liter: circa 650 euro
- Slimme stekker (bijv. Homewizard): 30-50 euro
- Energiemanager (Home Assistant op Raspberry Pi): 100-150 euro
- Integratie via Zonneplan of Frank Energie: gratis bij energiecontract
Je ziet in één oogopslag wat je verbruikt, opwekt en bespaart. Let op: installatiekosten kunnen variëren.
Een elektricien rekent gemiddeld 50-75 euro per uur. De totale installatie van een boiler inclusief sturing kost vaak tussen de 200 en 400 euro extra.
Praktische tips voor optimaal gebruik
Begin klein. Stel je drempel in op een prijs van 0 cent per kWh.
Als de stroom goedkoper wordt, start de boiler. Zodra je merkt dat je warm water tekortkomt, verlaag je de drempel naar -5 cent.
Zo bouw je stapje voor stapje een routine op. Gebruik een timer of schema in je energie-app. Sommige systemen laten je een wekelijks schema maken. Je kunt bijvoorbeeld de boiler alleen laten laden tussen 12:00 en 16:00 uur, als de zon het hoogst staat.
Combineer dit met je zonnepanelen: als je productie boven de 2 kW uitkomt, start de boiler automatisch.
Let op de temperatuur. Een boiler op 60 graden gaat langer mee dan op 75 graden. Voor de meeste huishoudens is 55 graden voldoende.
- Check je energiecontract: is het dynamisch? Zo niet, overstappen loont.
- Installeer een slimme sturing op je boiler.
- Stel een drempelprijs in, bijvoorbeeld 0 of -5 cent.
- Monitor je verbruik via een energiemanager.
- Pas de temperatuur aan op basis van je huishouden.
Dit verlaagt je energieverbruik en verlengt de levensduur van de boiler. Zet de boiler ook eens uit als je een paar dagen weg bent.
Denk ook aan je laadpalen. Als je een elektrische auto hebt, kun je die laden als de stroom goedkoop is.
Combineer dit met je boiler: de auto laagt als de boiler vol is. Zo maximaliseer je je zelfopwekking en minimaliseer je netverbruik. Een slimme laadpaal zoals die van Easee of Wallbox integreert vaak met dezelfde systemen.
Met deze aanpak wordt je boiler een stille partner in je energiebesparing. Je hoeft er nauwelijks aan te denken, maar het effect is direct merkbaar op je rekening. En met de huidige dynamische prijzen is het vooral een leuke manier om je slimme thuis nog slimmer te maken.