Hybride warmtepomp slim schakelen tussen gas en dynamische stroomprijzen

Bas Hartman

Smart Home & Energie Adviseur

Een hybride warmtepomp klinkt misschien als een ingewikkeld technisch apparaat, maar het is eigenlijk de slimste energiemanager in je huis. Het is een slimme mix van een ouderwetse gasketel en een moderne warmtepomp, die samenwerken om je huis warm te maken zonder dat je een fortuin betaalt.

De kunst is om precies op het juiste moment te schakelen: doe je dat met gas of met stroom? En wat als die stroomprijs elke uur verandert? Dat is het spannende spel dat je kunt spelen, en je wint er een lagere energierekening mee.

Stel je voor dat je thermostaat niet alleen een temperatuur instelt, maar ook een strategie.

Hij kijkt naar de stroomprijs van morgen, naar de zonnepanelen op je dak en naar de gasprijs van je energieleverancier. Op een bewolkte dag met lage stroomtarieven zet hij de warmtepomp aan. Op een koude dag met een lage gasprijs en weinig zon schakelt hij moeiteloos over op je cv-ketel. Zo ben je nooit de klos en gebruik je altijd de goedkoopste energiebron.

Waarom is dit de moeite waard?

De energiemarkt is een achtbaan. De ene uur betaal je 40 cent per kWh en de volgende uur misschien maar 10 cent.

Als je een vast energiecontract hebt, merk je daar weinig van. Maar als je een dynamisch contract hebt van een leverancier zoals Tibber, ANWB Energie of Zonneplan, dan schreeuwt je stroomrekening om slim schakelen. Een hybride warmtepomp kan perfect inspelen op die prijsschommelingen.

Je kunt je totale energieverbruik voor verwarming tot wel 30% verlagen door simpelweg de momenten te kiezen waarop je stroom gebruikt.

Je betaalt dan alleen voor stroom als het écht goedkoop is. Tegelijkertijd is het een geruststellend idee dat je cv-ketel er altijd is als back-up. Geen koude voeten als het vriest en de zon niet schijnt. Je combineert het comfort van gas met de slimheid en lagere kosten van elektrisch verwarmen.

Hoe het slim schakelen precies werkt

Het hart van de slimme bediening zit hem in de koppeling tussen je energieleverancier, je zonnepanelen omvormer en je warmtepomp.

De meeste moderne hybride warmtepompen, zoals die van Atag, Remeha of Itho Daalderop, hebben een internetverbinding. Via een app of een energiemanagement-systeem (EMS) zoals de Home Assistant, de Growatt Shine of de SolarEdge app, worden data opgehaald.

• De huidige en toekomstige stroomprijs: Via de API van je energieleverancier weet je wat de stroom gaat kosten. Je warmtepomp gaat aan als de prijs onder een bepaalde drempel zakt, bijvoorbeeld onder de 20 eurocent per kWh.
• Je eigen zonnestroomproductie: Is het zonnig? Dan wekt je zonnepanelen-installatie (bijvoorbeeld van Fronius of SMA) gratis stroom op. De slimme thermostaat stuurt de warmtepomp aan zodat die gratis stroom direct verbruikt om je water op te warmen.
• De buitentemperatuur: Een warmtepomp werkt het efficiëntste bij een buitentemperatuur boven de 5 graden. Is het koud en is de stroom duur? Dan kiest het systeem voor de gasgestookte cv-ketel.

Het systeem kijkt naar drie belangrijke dingen: Een praktisch voorbeeld: het is zaterdagmiddag, je zonnepanelen produceren 2.000 watt en de stroom is gratis (soms zelfs negatief geprijsd). Je energiemanagement-systeem ziet dit en stuurt je hybride warmtepomp aan om de vloerverwarming op te warmen tot 23 graden en je boiler te vullen. Zo sla je gratis warmte op voor de avond.

Welke systemen en modellen werken hier goed?

Niet elke hybride warmtepomp is even 'slim'. Je hebt een model nodig dat goed te integreren is met je bestaande smart home en energiecontract.

De markt is groeiende, maar er zijn een aantal toppers die zich bewijzen. De Remeha eTwist (combinatie met Elga Ace of Tzerra Ace) is een uitstekende keus. De app is gebruiksvriendelijk en de integratie met externe systemen via OpenTherm is goed.

De warmtepomp is stil (40-45 dB) en werkt tot -20°C. De aanschafprijs ligt rond de €4.500 - €6.000 (inclusief installatie), afhankelijk van je huidige ketel en de grootte van de buitenunit.

Een andere sterke speler is Itho Daalderop met hun HR Duo of Kompact series. Deze staan bekend om hun extreem lage geluidsproductie (soms maar 35 dB) en hoge COP (rendement). De integratie via de Itho WiFi module is goed te doen, al is de eigen app soms wat beperkt.

Voor een complete installatie betaal je tussen de €5.000 en €7.000. Voor dit geld krijg je wel een zeer zuinig apparaat dat perfect samenwerkt met een thuisbatterij.

Voor de echte techneuten onder ons is de ATAG E-Twist een geniale optie.

Deze is zeer robuust en goed te koppelen via OpenTherm aan een systeem als Home Assistant. De buitenunit is krachtig en kan met weinig geluid veel warmte leveren. Prijzen liggen vaak rond de €4.800 voor de set. Let op: de installatiekosten kunnen variëren per installateur, dus vraag altijd offertes op maat aan.

Praktische tips om direct te beginnen

Je hoeft niet meteen een volledig energiecentrum te bouwen. Begin klein en bouw op.

1. Check je energiecontract: Als je geen dynamische stroomprijzen hebt, levert schakelen op prijs je weinig extra op. Stap over op een contract bij een leverancier die dit aanbiedt. Dit is de basis.
2. Gebruik de API: De meeste energieleveranciers bieden een API-sleutel aan. Die kun je koppelen aan je slimme thermostaat of een losse service zoals Home Assistant. Dit zorgt ervoor dat je thermostaat weet wat de stroom gaat kosten.
3. Stel drempelwaarden in: Zet je warmtepomp in de 'slimme modus'. Stel in dat hij alleen draait als de stroomprijs lager is dan 25 eurocent per kWh of als je meer dan 1.000 watt aan zonneproductie hebt. Zo voorkom je dat je dure stroom gebruikt.
4. Optimaliseer je boiler: Veel warmtepompen hebben een boiler van 150-200 liter. Zorg dat deze goed geïsoleerd is. Laat je slimme systeem de boiler 's nachts vullen als de stroom spotgoedkoop is (bijv. tussen 03:00 en 05:00 uur).
5. Denk aan je laadpaal: Heb je een elektrische auto? Zorg dat je laadpaal en warmtepomp met elkaar praten. Je wilt niet dat ze allebei tegelijk het maximale vermogen van je hoofdaansluiting trekken. Een energieverdeelkast (zoals van Alfen of Zappi) helpt hierbij.

De grootste winst zit hem vaak al in het simpelweg uitlezen van de data.

Met deze aanpak maak je van je hybride warmtepomp geen saai apparaat, maar een actieve speler in je slimme huis. Je bespaart geld, verlaagt je CO2-voetafdruk en je hebt altijd controle over je energieverbruik. Het is de toekomst van verwarmen, vandaag al beschikbaar.