Hoeveel stroom verbruikt een thuisbatterij zelf aan stand-by vermogen?
Een thuisbatterij die stroom slurpt terwijl hij niets doet? Het klinkt tegenstrijdig, maar het is een serieuze vraag.
Je investeert duizenden euros in een slimme opslag van je zonne-energie, en dan blijkt hij ’s nachts stiekem een beetje vermogen te verbruiken.
Dit stand-by vermogen, of eigenverbruik, bepaalt mede hoe snel je investering zich terugverdient. In deze gids pakken we het samen aan. We gaan stap voor stap na hoe je dit zelf kunt meten en begrijpen.
Geen ingewikkelde theorie, maar concrete acties. Want elke watt die je thuisbatterij onnodig verbruikt, is er een te veel.
Wat je nodig hebt voor deze meting
Om erachter te komen hoeveel stroom je thuisbatterij precies aan staat te slurpen, hoef je niet meteen een dure professional in te huren. Je kunt dit prima zelf.
Het enige wat je echt nodig hebt, is een manier om het verbruik te meten. De meeste moderne systemen hebben deze optie al ingebouwd. We werken hier met een setup die veel voorkomt in de Benelux: een thuisbatterij van een merk als FranklinWH, Sonnen of BYD, gekoppeld aan een omvormer van SolarEdge of SMA.
- Een energiemonitoring-systeem: Dit is cruciaal. Denk aan de app van je omvormer (SolarEdge, Fronius) of een apart platform als Home Assistant of een slimme energiemeter van je netbeheerder.
- Toegang tot je installatie: Je moet bij je omvormer of de app kunnen. Zorg dat je inloggegevens bij de hand hebt.
- Een moment van rust: Plan de meting voor een nacht of een dag dat je weinig tot geen zonne-energie opwekt en nauwelijks stroom verbruikt. Dit is essentiel voor een schone meting.
- Geduld: Het meten van een gemiddelde duurt een volledige cyclus, dus reken op minimaal 12 uur, liever 24.
Jouw specifieke merk kan iets afwijken, maar de principes zijn hetzelfde. Zorg dat je telefoon opgeladen is en je de app van je energieleverancier of omvormer kunt openen.
Niets is frustrerender dan een meting die mislukt omdat je batterij leeg is of de app niet werkt.
Stap 1: Zet je verbruik helder in beeld via de app
De makkelijkste en meest betrouwbare manier om je stand-by verbruik te meten, is via de monitoringstool die bij je installatie hoort. De meeste systemen tonen een realtime verbruik.
- Laad de batterij volledig op. Wacht tot je zonnepanelen op een zonnige dag de batterij hebben gevuld tot 100%. De app van je omvormer (bijv. 'MySolarEdge' of 'Sunny Portal') geeft dit aan. Doe dit bij voorkeur rond 16:00 uur, zodat de zon weg is.
- Minimaliseer je eigen verbruik. Schakel 's avonds laat of 's nachts zoveel mogelijk grote verbruikers uit. Zet de wasmachine uit, de droger, de vaatwasser en de elektrische kookplaat. Laat eventueel de slimme thermostaat de verwarming uitschakelen. Je wilt dat het huis zo min mogelijk stroom trekt.
- Controleer de modus van je batterij. De meeste systemen (zoals Sonnen of FranklinWH) hebben een 'Self-Consumption' of 'Eco' modus. Zorg dat deze aan staat. In deze modus probeert de batterij je huishouden van stroom te voorzien voordat het net wordt aangesproken.
- Zoek in de app naar het scherm met 'Realtime data' of 'Systeemstatus'. Je zoekt naar een weergave van het vermogen (in Watt) dat op dit moment je huis binnenkomt van het net (grid import) of naar het net gaat (grid export).
We gaan hierdoor een 'lege' periode simuleren. Je wilt namelijk zien wat er gebeurt als de batterij vol is, de zon niet schijnt en het huis amper stroom verbruikt, ook als je een thuisbatterij in een appartement hebt staan.
Op dat moment is het enige wat actief is de omvormer en de batterij die op de netstroom aan het passen is (trickle charging). Veelgemaakte fout: Vergeet niet dat je slimme meter thuis ook een eigen verbruik heeft (meestal 1-2 Watt voor de communicatie). Dit zit verwerkt in je totale huishoudverbruik en is niet het verbruik van de batterij.
Stap 2: De meting: de 'lege' nacht uitvoeren
Hier begint het echte werk. We gaan nu een moment kiezen waarop de batterij het werk moet doen, maar er eigenlijk niets te doen is.
- Kies de juiste nacht. Wacht op een bewolkte dag of een avond na een zonnige dag waarop de batterij vol is. Je doel is dat de batterij de hele nacht vol blijft, maar wel actief moet blijven om eventuele kleine verbruiken te dekken of om op het net te passen.
- Check om 23:00 uur de status. Open de app. Noteer het exacte vermogen dat op dat moment van het net wordt afgenomen (in Watt). Als je huis slaapt, zou dit getal laag moeten zijn. Als je batterij actief is, zie je waarschijnlijk een klein positief getal dat richting het net gaat (laden) of een minimaal getal dat van het net komt (ontladen).
- Laat de meting lopen. Laat dit nu een uur of 8 tot 12 uur staan. De kunst is om een moment te pakken waarop de batterij vol is en je huis amper verbruikt. De energie die je dan ziet, is het minimale vermogen dat je systeem nodig heeft om te blijven functioneren. Bij een systeem van 10 kWh (zoals een FranklinWH aPower) ligt dit verbruik vaak tussen de 20 en 50 Watt. Bij een groter systeem (15 kWh) kan dit oplopen tot 60 Watt.
- Check de volgende ochtend. Kijk hoeveel de batterij is gezakt (als dat gebeurd is). Een volle batterij die 10 uur lang 30 Watt verbruikt, verliest 0,3 kWh. Dat is een goede indicatie. Als je batterij vol is en de omvormer moet bijladen van het net, dan zie je dat terug in de grafieken.
Dit is de ultieme test voor je stand-by verbruik. We meten het vermogen dat de omvormer nodig heeft om de batterij 'wakker' te houden en de elektronica te voeden. Dit getal noemen we het eigenverbruik van de batterij. Tip: Gebruik je een slimme meter van je netbeheerder (zoals de Kaifa of Landis+Gyr)?
Die geeft ook een realtime vermogen aan. Dit is vaak een goed alternatief als je omvormer-app niet gedetailleerd genoeg is.
Stap 3: De cijfers vertalen naar werkelijke kosten
Je hebt nu een getal in Watt. Laten we daar betekenis aan geven.
Stel, je meet een constant verbruik van 40 Watt aan de kant van je batterij/omvormer.
- Reken uit wat 40 Watt per uur is: 40 Watt is 0,04 kW.
- Reken uit wat het per dag verbruikt: 0,04 kW * 24 uur = 0,96 kWh per dag. Laten we zeggen 1 kWh per dag.
- Reken uit wat het per jaar verbruikt: 1 kWh * 365 dagen = 365 kWh per jaar.
- Wat kost dat? Als je stroom ongeveer €0,40 per kWh kost (inclusief belastingen), dan kost je thuisbatterij je op dit moment: 365 kWh * €0,40 = €146,- per jaar aan stroom, puur om aan te staan.
Dit is het vermogen dat continu nodig is om de boel draaiende te houden. Dit zegt nog niets over de impact op je energierekening. Dat gaan we nu uitrekenen.
Is dat veel? Dat hangt ervan af.
Als je batterij je helpt om 1000 kWh aan dure netstroom te besparen, is €146,- een kleine prijs. Door je thuisbatterij slim aan te sturen voorkom je dat het een flinke kostenpost wordt. Bij een groter systeem (bijv. een SMA Sunny Boy Storage met 15 kWh) kan het verbruik oplopen tot 60-80 Watt. Dat is al gauw €175,- tot €230,- per jaar.
Stap 4: De verificatie-checklist
Voordat je conclusies trekt, loop je deze checklist na. Dit voorkomt dat je een verkeerde meting doet en je zorgen maakt om niks.
- Is de batterij vol? De meting werkt alleen als de batterij vol is en niet actief aan het laden/deladen is. Controleer het la