Hoeveel bespaar je met een standby-killer bij de TV?
Stel je voor: je zit lekker op de bank, Netflix aan, genieten van die nieuwe serie. De TV gaat uit. Maar is hij echt uit? Nee hoor.
Hij staat in standbymode. Een klein rood lampje knippert vrolijk door.
En terwijl jij slaapt, slurpt dat ding stiekem energie. Nacht in, nacht uit.
Dat is zonde van je geld en slecht voor het milieu. Vooral als je net bezig bent met een slimme energiebesparing in huis, met je zonnepanelen op het dak en een mooie energiemonitor aan de muur. Dat sluipverbruik moet stoppen.
Een standby-killer is je nieuwe beste vriend. Simpel, goedkoop en effectief.
Laten we het hebben over hoe je dat ding installeert en wat het je oplevert.
Wat heb je nodig?
Je hebt niet veel nodig voor deze klus. Het is echt een klusje van niks, maar het effect is groot.
Zorg dat je de volgende dingen bij de hand hebt voordat je begint.
Dan sta je niet halverwege te pielen.
- Een standby-killer: Dit is een stekkerdoos met een schakelaar. Vaak zit er één hoofdstekker (voor de TV) en een paar secundaire stopcontacten (voor je decoder, soundbar, PlayStation). Kies voor een kwalitatief merk als Brennenstuhl of Gira. Die gaan langer mee. Een standaard modelletje kost tussen de €15 en €25. Er zijn ook varianten met een timer, handig voor als je niet elke avond het knopje wilt indrukken.
- Genoeg vrije stopcontacten: Check even of je wel plek hebt. Een TV met decoder, soundbar en een gameconsole neemt al snel drie tot vier stopcontacten in beslag. Zorg dat je genoeg ruimte hebt in je wandcontactdoos.
- De handleiding van je apparaten: Niet sexy, wel handig. Soms staat er in de handleiding van je TV of je decoder dat je hem niet volledig mag uitzetten vanwege updates. Dat is zeldzaam, maar check het even om problemen te voorkomen. Even snel googelen op het modelnummer is vaak voldoende.
- Een beetje tijd: Reken op maximaal 10 minuten. Inclusief het lezen van de handleiding en het aansluiten. Het is echt een fluitje van een cent.
Stap 1: Veiligheid voor alles
Voordat je ook maar één stekker aanraakt, zorg je dat je veilig werkt. Dit klinkt als open deur intrappen, maar het is essentieel.
- Zoek de hoofdschakelaar van je groepenkast. Die zit meestal in de meterkast. Draai alle groepen uit of in ieder geval de groep waar je TV op is aangesloten. Weet je het niet zeker? Draai ze allemaal even uit. Veiligheid boven alles.
- Haal alle stekkers uit de stopcontacten die je gaat gebruiken. Dus de TV, de decoder, de soundbar, alles. Zo weet je zeker dat er geen spanning op staat als je de stekkerdoos aansluit.
- Check of de stopcontacten niet beschadigd zijn. Zitten er scheurtjes in het plastic? Zien de gaten er verbrand uit? Schakel dan een elektricien in. Veiligheid gaat boven een paar euro besparen.
Je hebt namelijk te maken met 230 volt. Niet missen. Een veelgemaakte fout is om te denken: "Ach, ik doe wel voorzichtig." Maar een ongeluk zit in een klein hoekje. Neem die 2 minuten om de stroom eraf te halen. Je hebt er later profijt van.
Stap 2: De juiste volgorde van aansluiten
Nu komt het leuke gedeelte. De standby-killer aansluiten. De volgorde is belangrijk voor de levensduur van je apparaten.
- Sluit alléén de stekker van je TV aan op het stopcontact dat is gemarkeerd als 'Master' of 'Hoofdstekker'. Dit is vaak een aparte kleur, zoals blauw of rood, of het is het enige stopcontact dat reageert op de schakelaar van de hoofdstekker.
- Sluit nu de stekkers van je accessoires aan op de overige stopcontacten (de 'Slaves'). Denk aan je decoder, soundbar, Apple TV of gameconsole.
- Controleer of alle stekkers goed en stevig in de stopcontacten van de standby-killer zitten. Een losse stekker zorgt voor vonken en slijtage.
- Steek nu de stekker van de standby-killer zelf in het wandcontactdoos in de muur. Doe dit als allerlaatste. Zo voorkom je dat je per ongeluk iets inschakelt terwijl je nog aan het aansluiten bent.
Je wilt geen spanningsschokken geven. Een veelgemaakte fout is om alle apparaten op de hoofdstekker aan te sluiten. Dan werkt de standby-killer niet. Het slimme mechanisme meet het vermogen van de hoofdstekker.
Schakelt die uit, dan gaan de andere stopcontacten ook uit. Zorg dus dat alleen je TV op de hoofdstekker zit.
Stap 3: Testen en calibreren
Nu is het tijd om te testen. Dit is het moment van de waarheid.
Ga lekker zitten en kijk of het werkt zoals je wilt. Soms schakelt de killer te snel uit, waardoor je decoder niet de tijd heeft om op te starten. Of juist te laat.
- Zet de groepen in de meterkast weer aan. De standby-killer krijgt nu stroom.
- Zet je TV aan. Controleer of alle andere apparaten (decoder, soundbar) ook meteen aangaan. Dat hoort zo.
- Kijk een halfuurtje TV. Niets aan de hand? Mooi.
- Zet nu je TV uit met de afstandsbediening. Wacht een minuut. De standby-killer heeft een kleine vertraging om te bepalen of de TV echt uit is. Na een minuut of 1 à 2 moeten de andere stopcontacten uitschakelen. Het rode lampje op je apparaten verdwijnt. Klaar!
De meeste standby-killers hebben een instelbare vertraging van 30 seconden tot enkele minuten.
Check de handleiding van je specifieke model hoe je dit aanpast. Dit is een veelgemaakte fout: te snel oordelen dat het niet werkt. Geef het systeem even de tijd om te leren.
Stap 4: De besparing berekenen
Hier gaat het om. Wat levert dit nu op?
We gaan even simpel rekenen. We nemen een gemiddeld huishouden met een 55-inch TV, een 4K decoder en een soundbar.
Deze apparaten verbruiken samen in standbymode ongeveer 5 tot 8 watt. Benieuwd naar het verbruik van een soundbar in standby? Laten we uitgaan van gemiddeld 6 watt; deze apparaten staan immers 24 uur per dag aan.
Dat is 6 watt x 24 uur = 144 watt per dag. Op een jaar is dat 52,56 kWh. De gemiddelde stroomprijs is nu ongeveer €0,40 per kWh (inclusief belastingen). Rekenen: 52,56 kWh x €0,40 = €21,02 per jaar.
Een standby-killer kost je €20. Je haalt de kosten er dus in iets meer dan een jaar uit.
Maar het echte voordeel zit 'm in de combinatie met andere slimme energiemaatregelen. Je zonnepanelen leveren overdag stroom op, maar die 6 watt slurpen 's nachts.
Dat is pure diefstal van je eigen opgewekte energie die je anders had kunnen terugleveren aan het net. En met een slimme energiemeter van je netbeheerder (zoals de Kamstrup of Aidon) zie je dat sluipverbruik gewoon terug in je data. Een andere fout is vergeten dat er nog andere apparaten zijn.
Denk aan je printer, je opladers van de telefoon die continue in het stopcontact zitten en de wifi-router. Heb je enig idee hoeveel stroom je router verbruikt per jaar?
Zet die ook op een standby-killer. Dan loopt de besparing al snel op naar €40-€50 per jaar. Benieuwd naar het stroomverbruik van je babyfoon? En als je dan toch bezig bent, koppel je hem aan je slimme thermostaat. Zo weet je zeker dat je home entertainment centrum uitgaat als je het huis verlaat of gaat slapen. Efficiëntie ten top.
Verificatie-checklist
Heb je alles goed gedaan? Loop deze lijst even na.
Als je overal 'Ja' kunt antwoorden, ben je een kei in energiebeheer.
- Heb je de stroom uitgezet in de meterkast voordat je begon? (Ja/Nee)
- Zit alleen de TV-stekker op het hoofdstopcontact van de standby-killer? (Ja/Nee)
- Zitten alle andere stekkers (decoder, console, soundbar) op de secundaire stopcontacten? (Ja/Nee)
- Werkt het uitschakelen automatisch als je de TV uitdoet? (Ja/Nee)
- Is de vertragingstijd ingesteld op een waarde die bij jouw apparaten past? (Ja/Nee)
- Is er geen rook of brandlucht? (Altijd goed om te checken!) (Ja/Nee)
Als je klaar bent