Hoe maak je een dashboard voor je zonnepanelen in Home Assistant?
Stel je voor: je staat ’s ochtends op, zet een koffie en op je telefoon zie je precies wat je zonnepanelen vannacht hebben opgeleverd en wat je vandaag gaat besparen. Dat is het gevoel dat je krijgt als je een dashboard bouwt in Home Assistant.
Je hoeft geen programmeerwonder te zijn. Met een paar slimme stappen, de juiste integraties en een vleugje persoonlijke styling heb je een overzicht dat écht werkt voor jouw huis. In deze handleiding leg ik je precies uit hoe je dat doet, zonder ingewikkelde termen, maar wel met concrete getallen en producten die je morgen nog kunt bestellen.
Wat je nodig hebt voor je dashboard
Voordat je begint, is het handig om te weten wat er allemaal moet gebeuren.
Je zonnepanelen leveren data, die moet ergens binnenkomen en dan bouw je er een mooi overzicht omheen. Home Assistant is de centrale plek waar alles samenkomt.
Je kunt het gratis installeren op een Raspberry Pi 4 (4 GB, ongeveer €70) of op een oude laptop. Een SD-kaart van 32 GB (€10) is voldoende om te starten. Je hebt een manier nodig om de data van je zonnepanelen binnen te halen. Veel Nederlandse huizen hebben een omvormer van SolarEdge, Growatt of SMA.
Koppel die via de juiste integratie. Bijvoorbeeld via de SolarEdge Cloud (gratis) of een directe modbus-verbinding (iets technischer).
Wil je liever niet in de cloud? Kies dan voor een Shelly EM (€55) of een Home Assistant-compatible energiemeter als de Eastron SDM630 (€70). Verder is een slimme thermostaat handig om stroomverbruik te sturen.
Denk aan Tado (€140), Toon (€120) of de Nest Thermostat (€200). Wil je laden met zonnestroom?
Koppel een laadpaal zoals de Wallbox Pulsar Plus (€600) of een Easee (€550).
Tot slot: een paar minuten tijd, een kop koffie en een beetje geduld. Dan kom je een heel eind.
Stap 1: Zonnepanelen data binnenhalen in Home Assistant
De basis van je dashboard is de data. Zonder data heb je niets te laten zien.
We beginnen met het toevoegen van je omvormer. Als je een SolarEdge-omvormer hebt, ga je naar Instellingen → Integraties → Nieuwe integratie → Zoeken naar SolarEdge. Je vult je site ID in (dat vind je in de SolarEdge-monitoringapp) en je API-sleutel.
Binnen 5 minuten zie je de eerste sensoren verschijnen. Gebruik je een Growatt-omvormer?
Dan is de Growatt Shine-app nodig. In Home Assistant voeg je de Growatt-integratie toe met je accountgegevens.
Dit duurt ook maar een paar minuten. Bij SMA werkt de Sunny Portal-integratie op dezelfde manier. Zorg dat je een actieve account hebt. Wil je liever lokale data zonder cloud?
Kies dan voor een Shelly EM. Deze meet de stroom op je hoofdgroep en op je zonnepanelen.
Sluit de Shelly aan op je meterkast (laat dit doen door een elektricien als je niet handig bent). In Home Assistant voeg je de Shelly-integratie toe via Instellingen → Integraties → Shelly. Binnen 2 minuten zie je de live stroomwaarden.
Veelgemaakte fout: vergeten om de juiste eenheden in te stellen. Sommige integraties geven vermogen in watt, andere in kilowatt.
Check dit bij de sensorinstellingen. Tijdsindicatie: 15-30 minuten voor de eerste data.
Stap 2: Een nieuwe dashboardpagina maken
Nu de data binnen is, bouwen we de pagina. In Home Assistant klik je op Configuratie → Lovelace-dashboards → Nieuwe dashboard.
Geef hem een naam, bijvoorbeeld ‘Zon & Energie’. Kies een icoon, zoals een zonnetje. Sla op en je bent klaar om kaarten toe te voegen.
Je kunt kiezen uit twee soorten dashboards: het standaard Lovelace of de nieuwe Dashboard-modus.
Voor beginners is Lovelace het makkelijkst. Klik op het potloodje rechtsboven en voeg een kaart toe. Kies voor een ‘Grafiek’ en selecteer je zonnepanelen-sensoren.
Je ziet meteen een lijn die je opbrengst toont. Voor een mooi overzicht gebruik je een combinatie van kaarten.
Een ‘Gauge’ (meter) voor het huidige vermogen, een ‘Graph’ voor de historie en een ‘Entities’-lijst voor de belangrijkste getallen.
Zet ze naast elkaar met een ‘Horizontal Stack’. Dat geeft een rustig beeld. Tip: gebruik een grid-layout voor meer controle. Kies bij de kaart ‘Grid’ en voeg daarin je subkaarten toe.
Dit werkt goed op zowel desktop als mobiel. Tijdsindicatie: 20 minuten voor een basispagina.
Veelgemaakte fout: te veel kaarten op één pagina. Houd het overzichtelijk. Kies maximaal 5 kaarten per pagina.
Stap 3: Kaarten ontwerpen voor zonnepanelen, verbruik en laadpalen
Je dashboard wordt pas echt nuttig als je de belangrijke informatie direct ziet. Begin met een grote Gauge-kaart voor het huidige vermogen van je zonnepanelen.
Stel de eenheid in op watt en kies een groen tint voor positieve opbrengst.
Als je een Shelly EM gebruikt, koppel dan de sensor ‘Power’ van je zonnepanelen. Voeg een tweede Gauge toe voor je totale verbruik. Koppel deze aan de sensor van je hoofdenergiemeter.
Geef hem een oranje tint. Zo zie je in één oogopslag of je meer produceert dan verbruikt.
Voor de historie gebruik je een ‘History Graph’. Kies een tijdsbereik van 24 uur en voeg beide sensoren toe: opbrengst en verbruik. Je ziet nu een duidelijk verschil tussen dag en nacht. Wil je de opbrengst per uur zien?
Kies dan voor een ‘Bar Chart’ met de dagelijkse totalen. Als je een laadpaal hebt, voeg dan een aparte kaart toe voor je elektrische auto.
Met de Wallbox-integratie zie je het laadvermogen en het totale geladen aantal kWh. Koppel dit aan je zonnepanelen-sensor en je ziet direct of je op zonnestroom laadt. Veelgemaakte fout: niet koppelen aan de juiste sensor.
Controleer of je sensor de juiste naam heeft en of deze actief is. Tijdsindicatie: 30 minuten voor een volledige set kaarten.
Stap 4: Toevoegen van slimme thermostaat en energiebeheer
Je dashboard wordt pas écht slim als je de thermostaat en energiebeheer koppelt. Voeg een ‘Entities’-kaart toe met je thermostaat.
Bij Tado zie je de huidige temperatuur en het ingestelde doel. Je kunt direct aanpassingen maken zonder de app te openen.
Wil je sturen op zonnestroom? Maak een automatisering in Home Assistant die de thermostaat tijdelijk uitzet als de zonnepanelen meer dan 2000 watt produceren. Dat bespaart gas en gebruikt gratis stroom.
Ga naar Instellingen → Automatiseringen → Nieuwe automatisering. Kies als trigger ‘Zonnepanelen boven 2000 watt’ en als actie ‘Thermostaat uitzetten’. Voor energiebeheer voeg je een aparte kaart toe met je energieverbruik per uur. Gebruik de ‘Energy’-kaart van Home Assistant.
Hierin zie je een overzicht van opwek, verbruik en teruglevering. Koppel ook je laadpaal zodat je ziet hoeveel stroom de auto verbruikt.
Tip: gebruik een ‘Template Sensor’ om je netto-opbrengst te berekenen: opbrengst minus verbruik. Dit geeft een direct inzicht in je energiebalans.
Tijdsindicatie: 20-40 minuten voor de integratie van thermostaat en energiebeheer. Veelgemaakte fout: te complexe automatiseringen zonder testen. Begin simpel en breid uit na testen.
Stap 5: Personaliseren en optimaliseren voor mobiel
Nu je dashboard werkt, is het tijd voor de finishing touch. Kies een thema dat past bij je huis.
Home Assistant heeft standaard thema’s, maar je kunt ook custom thema’s installeren via HACS.
Kies lichte kleuren voor overdag en donker voor de avond. Dat maakt het lezen makkelijker. Zorg dat je dashboard goed werkt op je telefoon.
Gebruik de Home Assistant-app en open je dashboard. Pas de kaartgrootte aan zodat je alles in één oogopslag ziet. Gebruik kleinere kaarten voor mobiel en grotere voor desktop. Voeg nog een paar handige shortcuts toe.
Maak een knop die je laadpaal aanzet of uitzet. Of een knop die de thermostaat op een bepaalde temperatuur zet.
Dat maakt het dashboard interactief en praktisch.
Veelgemaakte fout: te veel animaties of effecten. Dat vertraagt de app op oudere telefoons. Houd het simpel. Tijdsindicatie