Hoe installeer je een Plugwise Anna op een stadsverwarming unit van Fortum
Stadsverwarming van Fortum is vaak een zwarte doos. Je krijgt warm water, je huis wordt verwarmd, maar de thermostaat die je krijgt, is meestal niet veel soeps.
Simpel, geen inzicht, en al zeker geen slimme sturing. Dat is precies waarom je een Plugwise Anna wilt. Die geeft je de controle terug. Je ziet wat je verbruikt, je stelt schema's in en je kunt je verwarming eindelijk slim koppelen aan je zonnepanelen of laadpaal.
Geen gepruts met een onhandig kastje van de energieleverancier meer. Dit is een klus die je prima zelf kunt klaren. Ik neem je mee, vanaf de eerste blik op je stadsverwarming unit tot het moment dat je Anna perfect werkt.
Wat je nodig hebt voordat je begint
Zorg dat je alles in huis hebt voordat je de schroevendraaier pakt. Niets is vervelender dan halverwege te moeten stoppen.
- Een Plugwise Anna: De losse thermostaat kost ongeveer €120-€150. Check of je een exemplaar krijgt met de benodigde kabels.
- De juiste kabels: Meestal een 6-aders snoer (UTP-kabel werkt perfect) en een USB-kabel (USB-C of Micro-USB, afhankelijk van je Anna model).
- Meetapparatuur (optioneel maar slim): Een multimeter. Handig om te checken welke draden spanning hebben. Kost een tientje bij de bouwmarkt.
- Gereedschap: Een krimptang voor de RJ45 connectoren (als je zelf kabels maakt), een schroevendraaier en een tang.
- Je Fortum handleiding: Die heeft de tekening van je unit. Zoek online op "Fortum [jouw model] aansluiting".
- Wi-Fi: Een stabiele 2.4GHz verbinding. De Anna heeft even tijd nodig om te updaten.
Je wilt dit in één middag klaren. Reken op een uurtje of 2 tot 3. Het aansluiten zelf is 30 minuten, het instellen en wachten duurt langer. Een biertje of kop thee na afloop is verdiend.
Veiligheid eerst: de stadsverwarming unit uitzetten
Dit is het saaiste, maar belangrijkste deel. Ga niet klussen met stroom op de kabels.
- Zoek de hoofdstroomkraan van je Fortum unit. Die staat meestal rechts op de unit, een grote rode of zwarte knop.
- Draai deze kraan dicht tot hij stopt. Je hoort het water niet meer stromen.
- Haal de stekker van de Fortum unit uit het stopcontact. De unit mag helemaal geen spanning meer hebben.
- Check met je multimeter of er nog spanning op de aansluitpunten voor de thermostaat staat. Dit moet 0V zijn.
- Laat de unit een minuut of 5 staan. De interne condensatoren moeten leeglopen.
Jouw veiligheid gaat voor. Veelgemaakte fout: Denken dat de unit uit is omdat het display zwart is.
De interne voeding kan nog actief zijn. Check het echt met een meting.
De kabels aansluiten: van Fortum naar Anna
Hier gaat het gebeuren. De Plugwise Anna sluit je aan op de 'OpenTherm' of 'kamerthermostaat' aansluiting van je Fortum unit, vergelijkbaar met hoe je een slimme thermostaat op een Vaillant monteert.
Dit is een universele standaard. Fortum gebruikt vaak een RJ11 of RJ45 aansluiting. Geen paniek, we maken het simpel; dit werkt vergelijkbaar met een Tado aansluiten op Vattenfall stadsverwarming. Haal het klepje van de aansluiting op je Fortum unit.
- Zoek de 24V en GND: Dit zijn de voedingsdraden. Vaak rood (+) en zwart (-) of blauw. Gebruik je multimeter op spanning: bij de 24V aansluiting meet je ongeveer 24V DC.
- Zoek de OpenTherm data-pinnen: Dit zijn de draden die de data sturen. Vaak groen en wit of geel en rood. Check de handleiding van je specifieke Fortum model voor de juiste volgorde.
- Knip en strip de kabels: Gebruik je 6-aders UTP. Knip 4 draden op ongeveer 20 cm lengte. Strip de uiteinden ongeveer 1 cm.
- Maak de RJ45 connector voor de Anna: De Anna heeft een Ethernet-poort. Je moet hier een eigen kabel voor maken. De pinout is: Pin 4 = 24V, Pin 5 = GND, Pin 7 = OT+, Pin 8 = OT-.
- Sluit aan op de Fortum unit: Doe de juiste draden in de juiste gleuven van de Fortum unit. Duw ze stevig vast of draai de schroefjes vast.
- USB voeding: Sluit de USB-kabel aan op de Anna en het stopcontact. De Anna heeft eigenlijk de 24V van de unit niet nodig voor de voeding (die zit er vaak wel op voor compatibiliteit), maar de USB is makkelijker en stabieler.
Je ziet een paar gleuven. Meestal zie je de labels: 24V, RT, RS, T, of OT (OpenTherm).
Jouw Anna gebruikt 4 draden: 24V (voeding), GND (min), en de 2 data-draden (OT+ en OT-).
Let op: De volgorde van de data-draden (OT+ en OT-) maakt vaak niet uit. Werkt het niet? Draai ze om. De 24V en GND mogen nooit omgedraaid worden! Dat beschadigt de boel.
Veelgemaakte fout: Te korte draadjes strippen. Je hebt minimaal 1 cm bloot metaal nodig voor een goede verbinding. Te kort betekent contactverlies.
De Anna inrichten en koppelen
De kabels zitten erop. Tijd om de boel tot leven te wekken. De Anna is een domme kast zonder internet. Eerst even updaten.
- Sluit de Anna aan op je Wi-Fi. Dit doe je via het scherm. Kies je 2.4GHz netwerk (niet de 5GHz). Voer het wachtwoord in.
- De Anna gaat nu updataten. Dit duurt 10 tot 20 minuten. Het scherm wordt soms zwart of toont een update-icoon. Niet aanraken!
- Na de update moet je de 'P1' poort configureren. Dit is de poort waarop je de kabels hebt aangesloten. Ga naar Instellingen -> Poorten -> P1.
- Selecteer het protocol: Kies voor OpenTherm. De Anna zoekt nu verbinding met je Fortum unit.
- Je ziet nu data verschijnen: CV temperatuur, water temperatuur, etc. Als je niets ziet, zijn de data-draden verkeerd om of zit er geen spanning op de unit.
- Stel je kamertemperatuur in. De Anna vraagt naar het gewenste comfortniveau. Zet hem op 21 graden voor test.
De Anna moet nu de boel overnemen. De Fortum unit zelf mag de verwarming niet meer regelen; dat doet de Anna.
Tip: Installeer ook meteen de Plugwise app op je telefoon. Koppel je account. Zo kun je vanaf de bank de temperatuur aanpassen, ook bij een slimme thermostaat op stadsverwarming.
Verificatie: Werkt het echt?
Je bent klaar. Maar werkt het? Loop deze checklist na om teleurstelling te voorkomen.
- Check 1: De vlam. Vraag om warmte (zet de Anna op 25 graden). De Fortum unit moet aanslaan. Je hoort een klik en de pomp gaat lopen.
- Check 2: De App. Open de Plugwise app op je telefoon. Verander de temperatuur. Binnen 30 seconden moet de unit reageren.
- Check 3: Weergave. Op het scherm van de Anna zie je de actuele kamertemperatuur en de ingestelde temperatuur. Klopt dit?
- Check 4: Schema. Stel een nachtverlaging in (bijv. 16 graden van 23:00 tot 07:00). Check de volgende ochtend of dit automatisch gaat.
- Check 5: Koppeling met energie. Als je zonnepanelen hebt (bijv. via een Growatt of Enphase omvormer) en een slimme laadpaal (zoals een Alfen of Zaptec), kun je nu regelen: 'Als mijn zonproductie boven de 2kW gaat, zet de verwarming 0.5 graden hoger'. Dit doe je via de Flow functie in de app.
Je wilt geen koude voeten. Mocht er iets niet lukken, check dan:
Probleem: De Anna ziet niets.
Oplossing:Over Bas HartmanBas is smart home adviseur en duurzaamheidsexpert met 10 jaar ervaring. Hij heeft meer dan 40 smart home systemen en energiebeheeroplossingen getest voor Nederlandse huishoudens.