De impact van de afbouw salderingsregeling op dynamische contracten
Stel je voor: je hebt zonnepanelen op je dak, een slimme thermostaat in de gang en een laadpaal voor je elektrische auto.
Je bent trots op je slimme huis. Maar dan verandert er iets in de energiewereld: de salderingsregeling bouwt af. Dit raakt je portemonnee én je slimme energieplannen. Hoe speel je hier slim op in?
Dat leg ik je uit, alsof we samen aan de keukentafel zitten. We gaan het hebben over dynamische contracten en hoe je die optimaal kunt gebruiken nu de salderingsregeling langzaam verdwijnt.
Wat is salderen en wat verandert er precies?
Salderen is eigenlijk een soort ruilhandel met je energieleverancier. Als je zonnepanelen meer stroom opwekken dan je zelf verbruikt, lever je die overtollige stroom terug naar het net.
Je energieleverancier telt dit op tegen je eigen verbruik. Je betaalt dus alleen voor het netto verbruik. Dit is nu nog heel gunstig.
Je krijgt namelijk dezelfde prijs voor je teruggeleverde stroom als voor de stroom die je afneemt.
Maar vanaf 2025 begint deze regeling af te bouwen. Dit betekent dat je minder krijgt voor je teruggeleverde stroom. In 2025 krijg je nog 64% van de oorspronkelijke prijs, in 2026 nog 36% en in 2027 is de salderingsregeling helemaal verdwenen. Je krijgt dan alleen nog een vergoeding die gebaseerd is op de groothandelsprijs van stroom.
Die is vaak veel lager dan de prijs die je betaalt voor stroom van het net. Waarom is dit belangrijk?
Omdat je investering in zonnepanelen nu sneller terugverdient. Met de afbouw van salderen verandert die berekening. Je moet slimmer worden om je energiekosten laag te houden.
Je kunt niet meer blind vertrouwen op het simpelweg terugleveren en salderen.
Je moet je energie op het juiste moment gebruiken of opslaan.
Waarom dynamische contracten nu essentieel worden
Een dynamisch energiecontract is een contract waarbij je energieprijs per uur of per dag verschilt. De prijs hangt af van de vraag en aanbod op de energiemarkt.
Dit is heel anders dan een vast of variabel contract. Bij een vast contract betaal je een vaste prijs per kilowattuur (kWh), ongeacht wat er op de markt gebeurt.
Bij een variabel contract verandert de prijs een paar keer per jaar. Bij een dynamisch contract zie je de prijs per uur veranderen. Dit klinkt ingewikkeld, maar het biedt kansen.
Vooral met zonnepanelen en een slimme thuisbatterij of elektrische auto. Je kunt je overtollige zonne-energie namelijk terugleveren op momenten dat de stroom prijs hoog is.
En je kunt je batterij of auto opladen als de stroom prijs laag is, zelfs als de zon niet schijnt. Dit noem je energie-arbitrage. Met de afbouw van salderen wordt dit nog belangrijker. Je krijgt minder voor je teruggeleverde stroom.
Dus moet je die stroom zo efficiënt mogelijk gebruiken. Dynamische contracten geven je de tools om dit te doen.
Ze belonen je voor flexibel gedrag. Je wordt een actieve speler op de energiemarkt, in plaats van een passieve verbruiker. Stel je voor: je zonnepanelen wekken op een zonnige middag 10 kWh op.
Je verbruikt er zelf 4 kWh. De rest, 6 kWh, lever je terug.
Met de oude salderingsregeling krijg je hiervoor dezelfde prijs als je betaalt voor stroom van het net. Met de afbouw van salderen krijg je straks minder. Met een dynamisch contract kun je die 6 kWh op een moment leveren dat de prijs hoog is, bijvoorbeeld tijdens een piek in de avond. En je kunt je auto 's nachts laden als de prijs extreem laag is, bijvoorbeeld rond de 10 cent per kWh. Dit scheelt enorm.
Hoe werkt een dynamisch contract in de praktijk?
Het werkt simpeler dan je denkt. Je sluit een contract af bij een leverancier die dynamische contracten aanbiedt, zoals ANWB Energie, Tibber of NextEnergy.
Je krijgt dan toegang tot een app of een online portal waar je de uurprijzen kunt zien. De prijs wordt een dag van tevoren bekend gemaakt, vaak rond 15:00 uur.
Je kunt dus plannen. De kern van de werking is automatisering. Je slimme apparaten moeten praten met je energiecontract. Dit doe je met behulp van een energiebeheersysteem.
Denk aan een platform zoals Home Assistant, of een app van je leverancier.
Je stelt regels in. Bijvoorbeeld: "Start het laden van mijn auto als de stroom prijs onder de 20 cent per kWh zakt." Of: "Laad mijn thuisbatterij als de prijs laag is, en lever terug als de prijs hoog is." Specifieke producten helpen hierbij.
Een slimme laadpaal zoals de Zaptec Pro of de Alfen Eve Double Pro kan rechtstreeks communiceren met je energiecontract. Een thuisbatterij zoals de Sonnen Batterie of de Enphase Home Battery kan ook slim worden aangestuurd.
Je slimme thermostaat, zoals die van Tado of Nest, kan helpen door je cv-ketel of warmtepomp aan te zetten op momenten dat stroom goedkoop is.
Dit heet "demand response". De werking is als volgt: je energieleverancier geeft een seintje aan je slimme apparaten. Het apparaat reageert hierop.
Zo wordt je huis een flexibel energie-eiland. Je bent niet meer afhankelijk van vaste tijden.
Je kunt je energieverbruik afstemmen op de markt. Dit is precies wat je nodig hebt nu salderen afbouwt.
Prijzen en modellen: wat kost het en wat levert het op?
De prijzen van dynamische contracten zijn transparant. Je betaalt een vast bedrag per maand voor de levering, en een variabele prijs per kWh.
De variabele prijs bestaat uit drie delen: de groothandelsprijs van stroom, de netbeheerkosten en de belastingen.
De groothandelsprijs varieert sterk. In 2023 lag deze tussen de 50 cent en 1,50 euro per kWh, maar kan ook negatief zijn. De netbeheerkosten en belastingen zijn vast en liggen rond de 15-20 cent per kWh.
Een typisch dynamisch contract kost ongeveer 0,50 tot 0,70 euro per kWh op een normale dag, maar kan oplopen tot 1,50 euro tijdens een piek. En dalen tot 0,10 euro of zelfs negatief tijdens een overschot aan wind- en zonne-energie. Bijvoorbeeld op een zonnige zondagmiddag. Je energieleverancier rekent vaak een kleine marge, bijvoorbeeld 1 cent per kWh, en een vast maandbedrag van €2,50.
Wat levert het op? Stel je hebt een thuisbatterij van 10 kWh en een elektrische auto met een batterij van 50 kWh.
Je kunt je batterij 's nachts laden als de prijs 15 cent per kWh is, en overdag terugleveren als de prijs 50 cent is. Dit levert een verschil op van 35 cent per kWh.
Voor 10 kWh is dat €3,50 per dag. Over een jaar is dat meer dan €1.000. Dit is een ruwe schatting, maar het laat het potentieel zien.
Er zijn verschillende modellen. Sommige leveranciers bieden een "slimme" versie aan, waarbij ze zelf je apparaten aansturen op basis van de marktprijs.
Dit kost vaak niets extra. Andere modellen geven je de vrijheid om zelf regels in te stellen. Kies wat bij je past.
Als je technisch bent aangelegd, is zelf insturen leuk. Als je het liever automatisch laat gaan, kies je voor een slim model.
Praktische tips om direct aan de slag te gaan
Begin klein. Je hoeft niet meteen alles te automatiseren.
Start met je laadpaal. Installeer een slimme laadpaal die compatibel is met dynamische contracten.
Stel in dat je auto alleen laadt als de stroom prijs onder de 20 cent per kWh zakt. Dit is een simpele stap die direct geld bespaart. Gebruik een energiebeheersysteem.
Home Assistant is een gratis en krachtig platform. Je kunt hiermee je zonnepanelen, batterij, laadpaal en thermostaat koppelen.
Er zijn kant-en-klare integraties voor leveranciers als Tibber en ANWB Energie. Je kunt regels maken zoals: "Als de prijs lager is dan 15 cent, laad de batterij. Als de prijs hoger is dan 40 cent, lever terug." Monitor je verbruik.
Een slimme energiemeter zoals die van de netbeheerder geeft je inzicht. Maar een app van je leverancier of een platform zoals Home Assistant geeft je meer details.
Kijk naar je pieken en dalen. Wanneer verbruik je het meest? Wanneer wek je het meest op?
Pas je gedrag aan. Doe de was op een zonnige middag, niet tijdens een avondpiek.
Check je contract. Niet alle leveranciers bieden dynamische contracten aan. Vergelijk ze op basis van de marge en de transparantie. Zorg dat je